شیک پارس

با ام الامراض آشناشوید و علائم یبوست را جدی بگیرید

با یبوست بیشتر آشنا شوید و این بیماری را جدی بگیرید

با ام الامراض آشناشوید و علائم یبوست را جدی بگیرید

یبوست دلایل متعددی دارد و دلیلش هر چه که باشد باید به فکر درمان آن بود. یبوست یکی از مشکلاتی است که بسیاری از افراد به آن دچار هستند و این مساله به یک مشکل جدی برای گروهی از افراد تبدیل شده، به طوری‌که هر راهی را برای خلاص شدن از شر آن امتحان کرده ولی باز هم به نتیجه‌ای نرسیده‌اند.

یبوست چیست ؟ یبوست یا خشکیِ مزاج عارضه‌ای در دستگاه گوارش است که بر اثر آن، مواد دفعی در رودهٔ بزرگ سفت می‌شوند و دفع آنها با درد و سختی همراه می‌شود. یبوستِ حاد ممکن است سبب بسته‌شدن روده شود، که به نوبهٔ خود حتی ممکن است نیاز به عمل جراحی داشته باشد. علل بروز این عارضه ممکن است رژیم غذایی نامناسب، برهم خوردن تعادل هورمونی، اثر جانبی داروهای مصرفی و یا آناتومی بدن باشد. روش‌های درمان شامل اصلاح رژیم غذایی و تمرینات ورزشی است.

استفاده خودسرانه از ملین‌های گیاهی و شیمیایی یکی از متداول‌ترین کارهایی است که این دسته از افراد برای برطرف کردن یبوست از آن کمک می‌گیرند ولی باز هم به نتیجه نمی‌رسند. شما را با این مشکل و راه برطرف کردن آن آشنا می‌کند.

چطور بفهمیم که یبوست گرفته ایم ؟

چطور بفهمیم که یبوست گرفته ایم ؟

معمولا اگر فردی در هفته کمتر از سه‌بار دفع داشته باشد به یبوست مبتلاست. علاوه بر این، ابتلا به یبوست با علائمی همراه است که می‌توان به زور زدن هنگام دفع، احساس عدم دفع کامل، مدفوع سفت (تکه تکه)، کمک گرفتن از دست برای دفع و احساس انسداد در مجرای دفع اشاره کرد. البته برای این‌که بگوییم که یک فرد به یبوست مبتلاست، داشتن دو مورد از علائم یاد شده کافی است و تنها برخی افراد تمام علائم را به صورت همزمان دارند. ضمن این‌که علائم باید در سه ماه اخیر اتفاق افتاده باشد.

عوامل تشدید کننده یبوست

عوامل تشدید کننده یبوست

عوامل شایعی که یبوست را تشدید می‌کنند عبارتند از: نوع رژیم غذایی، نداشتن رژیم غذایی حاوی سبزیجات و میوه‌ها، کم مصرف‌کردن مایعات و نداشتن فعالیت فیزیکی مناسب. مصرف برخی داروها مثل داروهای ضد فشار خون بالا و برخی داروهای پایین‌آورندهٔ چربی‌های خون هم در ایجاد یبوست مؤثرند. شرایط فیزیولوژیکی مثل حاملگی و افزایش سن، تعدادی از بیماری‌ها که با کاهش حرکت همراه است، مانند قطع نخاعی یا بیماری‌های عضلانی مثل دیستروفی ماهیچه‌ای نیز از علل یبوست‌اند. برخی بیماری‌های رودهٔ بزرگ که به‌جهت اختلال در حرکات رودهٔ بزرگ پیپ می‌آید، مانند سندرم رودهٔ تحریک‌پذیر، بیماری‌های مرتبط با عضلات کفِ لگن خاصره، و بالاخره اختلالات افسردگی از علل دیگر ایجاد یبوست هستند. مصرف مواد مخدر و همچنین قرص‌های حاوی مواد مخدر سنتی و صنعتی، همانند ترامادول و متادون نیز می‌توانند باعث ایجاد یبوست شوند.

یبوست نشانه چیست؟

یبوست به دلایل زیادی می‌تواند ایجاد شود که مهم‌ترین آن سن افراد محسوب می‌شود، بسیاری از افراد با بالا رفتن سن دچار مشکل یبوست می‌شوند. دلایل دیگری هم در ابتلا به یبوست نقش دارند که برخی از آنها دلایل اولیه و برخی دیگر دلایل ثانویه به حساب می‌آیند. چنانچه یبوست به دلیل مشکلات عملکردی روده به وجود بیاید به آن یبوست اولیه می‌گویند. در ‌حالی‌که اگر دلیل ابتلا به یبوست یک بیماری یا مشکل در بدن باشد، به آن یبوست ثانویه گفته می‌شود.

 

اختلال دفعی، کند بودن حرکات روده، ناهماهنگی عضلات دفع و ابتلا به سندروم روده تحریک‌پذیر، در واقع برخی دلایل یبوست اولیه هستند. برخی بیماری‌ها مانند سرطان روده، اختلالات غدد به ویژه کم کاری تیروئید، تنگی در روده، فیبروم رحم (به‌دلیل فشاری که به دستگاه گوارش وارد می‌کند)، پارکینسون افزایش کلسیم در خون و نارسایی کلیوی و می‌تواند یبوست را به وجود بیاورد. علاوه بر این، افرادی که به شقاق یا بواسیر مبتلا هستند نیز می‌توانند دچار ابتلا به یبوست شوند.

راه های پیشگیری و درمان یبوست

راه های پیشگیری و درمان یبوست

برای درمان یبوست، پیش از هر چیز علت آن باید توسط پزشک متخصص گوارش تشخیص داده شود و درمان متناسب با دلیل به وجودآورنده یبوست، انجام می‌شود. اگر دلیل یبوست بیماری یا مشکل خاصی نباشد، با تغییر در سبک زندگی، نوع تغذیه و استفاده از ملین‌ها زیر نظر پزشک می‌توان به‌راحتی آن را درمان کرد. یک رژیم غذایی پرفیبر می‌تواند به بهبود وضعیت بیمار کمک کند.

 

بسیاری از افراد مبتلا به یبوست معمولا دچار نفخ نیز هستند به همین دلیل مصرف غذاهای فیبردار در ابتدا باید با حجم کم باشد و به مرور بر حجم آنها اضافه شود. چنانچه مشکل فرد با برنامه غذایی برطرف نشود باید از راه‌های دیگر کمک گرفت. یکی از این راه‌ها استفاده از داروهای ملین محسوب می‌شود که باید زیرنظر پزشک متخصص مصرف شود.

 

مصرف روزانه حدود 20 تا 35 گرم فیبر می‌تواند در پیشگیری از یبوست مفید باشد. همه افراد بویژه آن دسته از افرادی که یبوست دارند، باید به اندازه کافی آب بنوشند. تحرک و فعالیت بدنی نیز در این مساله نقش مهمی را ایفا می‌کند. مصرف آلو، انجیر خیس خورده، خرما، موز، سیب با پوست، گریپ فروت، پرتقال، هلو با پوست، انگور، آناناس، گلابی، کلم بروکلی، کاهو، توت‌فرنگی و… در پیشگیری و درمان یبوست مفید هستند.

توصیه‌های تغذیه‌ای برای کاهش یبوست

توصیه‌های تغذیه‌ای برای کاهش یبوست:

  • روزانه ۸–۱۰ لیوان مایعات مصرف کنید، مثلاً هر یک ساعت یک بار ۱ لیوان آب بخورید.
  • آلو یا آب آلوی گرم ملیّن است. سایر میوه‌های ملیّن شامل:انجیر، انگور، هندوانه، توت‌فرنگی، گلابی، زردآلو، زیتون، هلو، آب سیب، کیوی و… .
  • به، سیب و موز نخورید.
  • رژیم غذایی شما باید مبتنی بر پرهیز باشد. برای این منظور، نان و غلات سبوس‌دار و حبوبات و میوه و سبزی مصرف کنید. می‌توانید روزانه یک قاشق مرباخوری سبوس برنج همراه‌با آب بخورید. (رژیم پُرفیبر در بیمارانی که علتِ یبوست آنهااختلالات نورولوژیک است، نمی‌تواند مؤثر باشد)
  • روزانه حداقل ۵ واحد میوه و سبزی تازه مصرف کنید.
  • اسپرزه یک ملیّن حجم‌دهندهٔ مدفوع است که آب موجود در روده را جذب می‌کند و سبب افزایش حجم مدفوع و دفع آن می‌شود. باید اسپرزه همراه‌با مقادیر زیادی آب یا سایر مایعات خورده شود. (به‌ازای هر قاشق چای‌خوری، ۲۴۰ سی‌سی یا یک لیوان مایعات بخورید)
  • روغن کرچک به دفع کمک می‌کند، ولی استفادهٔ آن در بلندمدت سبب کاهش جذب کلسیم و ویتامین‌های محلول در چربی مثل A, D, E, K می‌شود.
  • داروی سنا، دانهٔ کتان، شنبلیله، و ریواس برای یبوست توصیه می‌شود. (سنا بیشتر از ۲ بار در هفته توصیه نمی‌شود)
  • نعنا و چای بابونه سبب کاهش علایم یبوست می‌شود.
  • چای پررنگ نخورید.
  • در مدتی که یبوست دارید، ماست نخورید و به‌جای آن شیر بنوشید.
  • مرزه و دارچین استفاده نکنید.
  • بیشتر غذاهایی که با نان سبوس‌دار خورده می‌شود مصرف کنید و کمتر برنج بخورید.
  • از استرس و اضطراب خود بکاهید.
  • حتماً فعالیت بدنی داشته باشید. روزانه دست‌کم ۳۰ دقیقه پیاده‌روی کنید.
  • برقراری نظم برای دفع داشته باشید و به‌محض احساس دفع، اجابت مزاج انجام گیرد.

برخی داروها احتمال ابتلا به یبوست را افزایش می دهد

گاهی عوامل دیگری نیز در ابتلا به یبوست نقش دارد. برای‌ مثال؛ مصرف برخی داروها، می‌تواند باعث ابتلا به یبوست شود که این مساله اجتناب‌ناپذیر است، چون فرد نمی‌تواند دارو را قطع کند. داروهایی که برای کنترل فشار خون یا اعصاب مصرف می‌شود، احتمال ابتلا به یبوست را افزایش می‌دهد. علاوه بر این داروهای ضدصرع و ضد پارکینسون نیز افراد را مستعد ابتلا به یبوست می‌کند.

رابطه یبوست با سرطان

برخی افراد تصور می‌کنند یبوست‌های طولانی مدت به دلیل ابتلا به سرطان به وجود می‌آیند در حالی‌که یبوست به تنهایی دلیلی برای ابتلا به سرطان محسوب نمی‌شود. البته همه افرادی که به یبوست مبتلا هستند، باید توسط پزشک متخصص گوارش بررسی شده تا علت یبوست مشخص شود. چنانچه فرد علاوه بر یبوست علائم دیگری نیز داشته باشد باید آن را جدی گرفت.

 

خونریزی از روده و خون مخفی در مدفوع (از طریق آزمایش خون قابل تشخیص است)، علائمی است که نباید از آنها چشم‌پوشی کرد. چنانچه در روده انسداد وجود داشته باشد، علائمی چون حالت تهوع، دل پیچه، استفراغ، کاهش قطر مدفوع و کاهش وزن را همراه با یبوست به‌وجود می‌آورد. این علائم، علائم هشداردهنده بوده به ویژه در شرایطی که فرد، بالای 50 سال سن داشته و سابقه قبلی یبوست نیز نداشته باشد. بسیاری از افرادی که برای مدت طولانی یبوست دارند، تصور می‌کنند که باید حتما کولونوسکوپی انجام بدهند، در حالی‌که انجام کولونوسکوپی برای همه افراد ضروری نیست.

colonoscopy

کولونوسکوپی و یبوست

آن دسته از افرادی که علائم هشداردهنده دارند یا سن آنها بالای 50 سال است، با تشخیص پزشک متخصص گوارش باید کولونوسکوپی انجام بدهند. برخی افراد به‌دلیل ترس، کولونوسکوپی انجام نمی‌دهند. کولونوسکوپی یک روش تشخیصی دقیق و بی‌خطر محسوب می‌شود که در بیشتر مراکز، آن را با بیهوشی انجام می‌دهند و بیمار دردی احساس نخواهد کرد در نتیجه در صورت صلاحدید پزشک متخصص گوارش، باید حتما آن را انجام داد.

telegram

-------------------------------------